Is een medische fout nog strafbaar vanaf 2026?
Op 1 september 2026 treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. Die hervorming brengt een aantal belangrijke wijzigingen met zich mee.
Eén bepaling verdient daarbij bijzondere aandacht: artikel 7 van Boek I.
Dat artikel bepaalt wanneer iemand strafrechtelijk aansprakelijk is.
Om van een misdrijf te kunnen spreken, volstaat niet enkel een gedraging (het materieel feit). Er moet ook een moreel bestanddeel aanwezig zijn.
En net dat moreel bestanddeel wordt grondig aangepast.
Wat verandert er precies aan de strafbaarheid?
De belangrijkste wijziging heeft betrekking op onopzettelijke misdrijven.
Vandaag volstaat in principe zelfs een lichte fout om strafrechtelijk vervolgd te worden, bijvoorbeeld voor onopzettelijke slagen en verwondingen of onopzettelijke doding.
Vanaf 1 september 2026 wordt die drempel duidelijk hoger.
Voortaan is een zware fout vereist.
Dat betekent: een ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid.
Met andere woorden: niet elke nalatigheid zal nog automatisch leiden tot een strafprocedure.
Wat betekent dit dan voor medische fouten?
Voor artsen en andere zorgverleners is dit een belangrijke verschuiving.
De strafrechtelijke aansprakelijkheid wordt voortaan vooral voorbehouden voor situaties waarin er sprake is van een ernstig tekortschieten.
De lat voor strafrechtelijke vervolging komt dus hoger te liggen.
Dat betekent concreet:
-
een lichte medische fout zal meestal niet meer strafrechtelijk vervolgd worden
-
enkel wanneer er sprake is van een zware fout, blijft strafrecht mogelijk
Maar dit betekent niet dat er sprake is van straffeloosheid.
Artsen blijven strafbaar voor onopzettelijke fouten, maar enkel wanneer die fouten de grens van een zware fout overschrijden.
Waarom heeft de wetgever dit aangepast?
Een strafprocedure heeft een grote impact op een arts.
Niet alleen juridisch, maar ook persoonlijk en professioneel.
De verzekeraar dekt in principe enkel de financiële gevolgen, maar kan wel invloed hebben op de strategie. Zo wordt soms afgeraden om schuld te erkennen, wat het strafrechtelijk debat bemoeilijkt.
Met de nieuwe regeling wil de wetgever rekening houden met die impact en de strafprocedure beperken tot de meer ernstige gevallen.
Wat betekent dit voor jou als slachtoffer?
Voor slachtoffers verandert er ook iets fundamenteels.
Tot vandaag kiezen slachtoffers er soms voor om zich burgerlijke partij te stellen in de strafprocedure.
Maar daar zit een belangrijk risico:
Als de strafrechter vrijspreekt, kan hij ook geen uitspraak meer doen over de schadevergoeding.
Door de nieuwe regels zal dit nog vaker voorkomen.
Waarom?
Omdat lichte fouten niet langer strafrechtelijk vervolgd zullen worden.
In de praktijk zal het dus nu meer haalbaar zijn om een burgerlijke procedure op te starten om een schadevergoeding te bekomen.
Dat is geen nadeel, maar wel een andere aanpak:
-
de focus ligt op fout, schade en oorzakelijk verband en niet op strafbaarheid
-
de drempel ligt lager dan in het strafrecht
Met andere woorden: ook als er geen strafprocedure komt, kan je nog altijd recht hebben op een schadevergoeding.
Wat doe je best na een medische fout?
Of de fout nu zwaar of licht is: het blijft belangrijk om snel en correct te handelen.
Eén element wordt vaak onderschat: communicatie.
Een open en eerlijk gesprek kan:
-
duidelijk maken wat er gebeurd is
-
helpen bij de verwerking
-
bijdragen aan herstel van vertrouwen
Maar daarnaast is het ook belangrijk om je rechten te laten nakijken.
Want het feit dat iets niet strafbaar is, betekent niet dat je geen recht hebt op een vergoeding.
Het nieuwe Strafwetboek verandert vooral waar de grens ligt tussen strafrecht en burgerlijk recht.
De essentie blijft:
-
niet elke fout leidt nog tot een strafprocedure
-
maar schade kan nog altijd vergoed worden als die veroorzaakt werd door een fout
Twijfel je of jouw dossier strafrechtelijk of burgerrechtelijk moet worden aangepakt?
Of heb je te maken met een medische fout en wil je weten waar je recht op hebt?
Bezorg ons gerust de informatie die je hebt. Dan bekijken we samen welke piste voor jou het meest aangewezen is en wat je best als volgende stap zet.
Onze cliënten vertellen…
Zeer tevreden!
Vlotte behandeling van mijn dossier. Goed advies in duidelijke taal.
Zeer deskundig, professioneel advies.
Wij hadden een zeer goede begeleiding en opvolging van ons dossier.
Professioneel advocatenkantoor
Zeer vlotte behandeling van het dossier, goed advies en duidelijke communicatie.
Uitstekende eerste eerste ervaring met het advocantenkantoor
Mijn ervaring was zeer positief. De communicatie verliep vlot en de aanpak duidelijk. De advocaat straalt vertrouwen uit. Niet alleen de zaak zelf, maar ook de grote context werd behandeld.
Zoals het altijd zou moeten!
Zeer goede begeleiding en opvolging van het dossier!
Zeer persoonlijk en duidelijke taal
Op advies kwam ik terecht bij meester Vandersanden. Aangezien ik geen ervaring heb met advocaten was dit voor mij even moeilijk. In een persoonlijk gesprek voelde ik meteen de betrokkenheid en uiteindelijk is alles verlopen zoals op voorhand besproken. Ik ben zeer tevreden en kan dit kantoor absoluut aanraden
