Je hebt er ongetwijfeld al van gehoord: ‘de goede huisvader’ of de ‘bonus pater familias’. Er wordt van iedereen immers verwacht dat men zich in het dagelijkse leven gedraagt als deze brave man. Maar wie is hij eigenlijk en waarom gaat hij met pensioen?

In de wet staat bijvoorbeeld het volgende bepaald: ‘elke daad van de mens, waardoor aan een ander schade wordt veroorzaakt, verplicht degene door wiens schuld de schade is ontstaan, om de schade te vergoeden.’ Wanneer je dus een fout hebt begaan met schade voor iemand anders tot gevolg, moet je die schade vergoeden.

Dat klinkt best logisch en eenvoudig maar wat er nu precies zo een fout is, staat nergens in de wet omschreven. We kijken dus hoe de verschillende rechtbanken hierover in het verleden al hebben geoordeeld.

In de eerste plaats moeten we onder ‘fout’ zowel een schending van een bepaald gebod of verbod begrijpen als een schending van de algemene zorgvuldigheidsnorm. Heb je een bepaalde wetsbepaling overtreden (bijvoorbeeld wanneer je door het rode licht bent gereden en er daardoor een ongeval is tot stand gekomen) dan geldt dat automatisch als een fout en moet jij (of jouw verzekeraar) die schade vergoeden.

Heb je geen specifieke wetsbepaling geschonden? Dan zal men nagaan of je de algemene zorgvuldigheidsnorm hebt nageleefd. Het is hier dat de goede huisvader komt kijken. Zo gaat men oordelen of je je al dan niet hebt gedragen zoals een normaal vooruitziend en zorgvuldig persoon, geplaatst in dezelfde feitelijke omstandigheden.

“Normaal” betekent dat men naar het gedrag van een redelijk persoon zal kijken. Je gedrag zal dus niet vergeleken worden met iemand die superintelligent, supersterk of supermoedig is maar wel met het algemeen gedrag van de gemiddelde mens.

Je moet daarnaast “vooruitziend” zijn: Er wordt dus ook van jou verwacht dat je de gevolgen van je gedragingen kan inschatten. Had je je kunnen inbeelden dat er door je handeling schade zou kunnen ontstaan?

Wanneer ben je dan ten slotte “onzorgvuldig”? Wanneer je je bewust bent van de nadelige gevolgen, en toch niets hebt gedaan om deze te vermijden. Wanneer je hebt nagelaten om bepaalde voorzorgsmaatregelen te nemen.

Je gedraagt je bijvoorbeeld niet als een normaal, vooruitziend en zorgvuldig persoon wanneer je een partijtje voetbal speelt met je kinderen in een woonkamer vol antieke vazen of wanneer je alle ramen en deuren van je huis hebt laten openstaan terwijl er noodweer is aangekondigd.

De goede huisvader is een patriarchaal begrip dat nog afkomstig is uit de Napoleontische tijd. Hoog tijd om daar anno 2021 verandering in te brengen dacht de wetgever. Om die reden heeft hij nu gekozen voor een meer moderne en bovendien genderneutrale variant, namelijk een ‘voorzichtig en redelijk persoon’.

Inhoudelijk verandert er helemaal niets! Dezelfde principes en invulling van het begrip blijven gewoon behouden.

De verandering is dan misschien louter symbolisch, wij kunnen het alleen maar toejuichen dat ook in het Belgische recht belangrijke stappen worden gezet naar genderneutraliteit!

Advies nodig?

Contacteer ons
Gerelateerde berichten